Think Work VM Knowledge

Posts

Showing posts from November, 2022

ध्वनी प्रदूषण म्हणजे काय? त्याचे कारणे, परिणाम व उपाय

November 30, 2022

ध्वनी प्रदूषण म्हणजे काय? त्याचे कारणे, परिणाम व उपाय सांगा. प्रस्तावना :- हवा, पाणी, मृदा प्रदूषणाइतकीच ध्वनी प्रदूषण ही एक महत्त्वाची समस्या आहे. ध्वनी यंत्रातून निघणारे ध्वनी तरंग वातावरणात ध्वनी प्रदूषणाचे कारण बनतात, असे ध्वनीयुक्त वातावरण आरोग्यास हानीकारक असते ध्वनी प्रदूषण म्हणजे नको असलेला आवाज, मूल्यहीन अर्थ हीन ध्वनी नादमाधुर्याचा गुण नसलेला, कर्ण कर्कश, विसंवादी आवाज, निद्रानाशक, भीतीदायक संतापजनक, दुःखदायक, त्रासदायक, चित्तविचलीत करणारा," कामात अथडळा निर्माण करणारा उंच आवाज होय. व्याख्या :- डॉ. रॉयबी :- "अईच्छापूर्ण ध्वनी जो मानवी सुविधा स्वास्थ व गतीशीलतेत हस्तक्षेप करतो त्यास ध्वनी प्रदूषण म्हणतात." सायमन्स आय.जी . :- "मूल्यहीन अथवा अनुपयोगी ध्वनी म्हणणे ध्वनी प्रदूषण होय "ध्वनी प्रदूषण म्हणजे अनावश्यक असुविधाजनक व निरर्थक आवाज होय. ध्वनी प्रदूषणाची कारणे :- १) वाहतूक साधने :- दोन चाकी, तीनचाकी, चार चाकी वाहनामुळे मोठ्या प्रमाणात ध्वनी प्रदूषण होते. या वाहतूक साधनाबरोबर विमाने व क्षेपणास्त्रे यांच्यामुळेही ध्वनीप्रदूषणा होते. २) रात्रदिव...

मृदाप्रदूषणाची कारणे, परिणाम व उपाय

November 30, 2022

मृदाप्रदूषणाची कारणे, परिणाम व उपाय सांगा. प्रस्तावना :- मृदेची निर्मिती खडकाच्या झीजेतून होते मृदेत विविध प्रकारची खनिजे, क्षार, कार्बनीक पदार्थ, हवा व पाणी इत्यादीचे एक निश्चित प्रमाण असते. कांही कारणामुळे त्या प्रमाणात बदल होतो त्यास मृदाप्रदूषण असे म्हणतात. मृदा प्रदूषण जमीनीच्या अयोग्य नियोजनाचा परिणाम आहे. मृदा प्रदूषणाची कारणे :- १) क्षरण क्रिया बाह्य शक्तीच्या करकांपासून क्षरण क्रिया होत असते. क्षरणास मातीचा शत्रू म्हणतात. मातीचा वरचा थर खनिजे व कार्बनिक पदार्थापासून बनलेला असतो याच थरात सूक्ष्म जीवजंतूचा विकास होतो बया थरातच मातीची उत्पादन क्षमता असते क्षरणामुळे ही माती वाहून जाते त्यामुळे नायट्रोजन फॉस्फरस, पोटॅशियमसारखी पोषकतत्वे वाहून नेली जातात. २) वृक्षतोड :- निसर्गातील प्रत्येक घटक एकमेकाशी संबंधीत असतो. निसर्गातील एखादा घटक कमी झालातर त्याचा अप्रत्यक्ष परिणाम इतर घटकावर होतो मातीचा सतत वापर केल्याने त्यातील जैविक सत्य कमी होतात. मातीत जैविक अजैविक घटकातील संतुलन बिघडते वनस्पती या त्यांच्या सडलेल्या पालापाचोल्याच्या साह्याने मातीला जैविक पुरवठा करतात व...